Ga naar de inhoud
← Terug naar blog

TRE: Hoe Je Lichaam Opgeslagen Stress Zelf Kan Ontladen

TRE oefeningen uitgelegd: de methode van David Berceli, wat het onderzoek tot nu toe draagt en wanneer voorzichtigheid en begeleiding verstandig zijn.

Door Tessa Frunt··8 min leestijd
Lijnillustratie van een open landschap met glooiende heuvels, een opkomende zon met stralen, nevel tussen de heuvels en struiken en bomen aan de rechterkant.

Je lichaam weet soms eerder dan je hoofd wanneer spanning te lang is blijven hangen. Niet als verhaal dat je moet vertellen, maar als een zachte, onwillekeurige beweging die zichzelf aandient. TRE, Tension and Trauma Releasing Exercises, is een methode die precies op dat moment wil inzetten: eenvoudige oefeningen die een natuurlijke trilling kunnen uitnodigen. Of die trilling werkelijk "opgeslagen stress ontlaadt", blijft een theorie die we eerlijk naast het beschikbare bewijs zetten. In dit artikel lees je wat TRE oefeningen zijn, waar ze vandaan komen, wat het onderzoek tot nu toe draagt en hoe TRE zich verhoudt tot ademwerk en yin, zonder de belofte dat er iets gerepareerd moet worden.

De oorsprong van TRE bij David Berceli

TRE is ontwikkeld door David Berceli, docent in traumainterventie met een PhD in social work van Arizona State University. Tijdens zijn werk in conflictgebieden zoals Libanon en Soedan merkte hij iets op: kinderen trilden vaak spontaan tijdens of na acute stress, terwijl volwassenen diezelfde reactie meestal onderdrukten. Hij vroeg zich af of die trilling geen teken van zwakte was, maar een aangeboren manier van het lichaam om spanning te laten zakken. Op basis van die observaties en van somatische tradities formaliseerde hij in het begin van de jaren 2000 een reeks oefeningen die bedoeld is om de trilling op een gecontroleerde manier te laten opkomen, zonder dat er extreme stress voor nodig is.

De methode bestaat uit een korte reeks bewegingen die vooral de been- en heupspieren mild vermoeien. Daarna ga je liggen en mag de trilling, als die komt, haar gang gaan. Je hoeft niets te forceren en niets te herinneren. TRE is geen psychotherapie en vraagt geen verhalen. Volgens de methode is het bedoeld als lichaamsgerichte vorm van zelfregulatie. Berceli ontwikkelde de oefeningen nadat hij jarenlang had gezien hoe mensen in extreme omstandigheden hun natuurlijke reactie onderdrukten. Hij wilde die reactie toegankelijk maken, ook zonder dat er een crisis aan voorafgaat.

De oorsprong is dus observatie en methode-ontwikkeling, geen gecontroleerde studie die het mechanisme bewijst. Dat is belangrijk om mee te nemen wanneer je leest wat TRE belooft en wat het werkelijk kan laten zien.

Pro-tip: Voordat je iets nieuws probeert, mag je eerst even landen. Ga zitten of liggen, voel de steun van de grond en adem een paar keer zonder doel. Dat geeft je systeem een startpunt van waaruit nieuwsgierigheid veiliger voelt.

Hoe het bedoeld is te werken: theorie en wat het onderzoek zegt

Volgens de methode is de trilling een neurogene tremor: een onwillekeurige beweging die vanuit het centrale zenuwstelsel komt en bedoeld is om opgebouwde spanning te laten ontladen. Berceli zag dit bij kinderen en bij dieren na stressvolle situaties. De theorie is dat mensen die reactie vaak hebben geleerd te onderdrukken, waardoor spanning langer in het lichaam kan blijven hangen. De oefeningen zijn erop gericht die natuurlijke reactie weer toegankelijk te maken.

Het bewijs is nog beperkt en voorlopig. In een kleine gerandomiseerde studie met 28 mensen met multiple sclerose (acht weken; PubMed 40064004) kreeg de controlegroep alleen de gebruikelijke zorg. Vermoeidheid, de primaire uitkomst en zelf gerapporteerd, verschilde in de ongecorrigeerde analyse niet tussen de groepen; na correctie voor verschillen tussen de groepen wel. Zelf gerapporteerde spasticiteit en pijn daalden over de periode. De auteurs schrijven dat verder onderzoek nodig is. Een eerdere kleine pilot bij negen mensen met MS liet verbeteringen zien in zelf gerapporteerde klachten en slaap, maar zonder controlegroep. Een studieprotocol uit 2024 onderzoekt TRE als aanvulling bij adolescenten met emotionele klachten; resultaten zijn er nog niet. Kritische bronnen, zoals Science-Based Medicine, wijzen erop dat de centrale claim, namelijk dat tremoren opgeslagen trauma ontladen, nog steun mist in stevig biologisch en klinisch bewijs. Meer achtergrond over de oorsprong vind je op Wikipedia en, vanuit de methode zelf, op TRE Guide.

Kortom: de methode heeft een heldere theorie, en in kleine studies bij mensen met MS rapporteerden deelnemers verbeteringen. Het is nog geen aangetoond mechanisme dat "opgeslagen stress ontladen" in de algemene bevolking bewijst. Meer en grotere studies zijn nodig. In de bronnen die voor dit artikel zijn bekeken, ontbreekt een grote, onafhankelijk herhaalde studie die het effect van de trilling scheidt van andere factoren zoals rust, ademhaling of aandacht.

Dat betekent niet dat TRE voor jou geen waarde kan hebben. Het betekent wel dat we eerlijk blijven over wat we wel en niet weten. Theorie en ervaring mogen naast elkaar bestaan, zolang we de grenzen blijven noemen.

Pro-tip: Lees claims altijd met de beperking erbij. Als een studie klein is of alleen zelfrapportage gebruikt, mag je dat meenemen in wat je ervan verwacht. Nieuwsgierigheid en voorzichtigheid mogen samen bestaan.

TRE oefeningen in een sessie en veilige voorbereiding

Een TRE-sessie begint meestal met een korte reeks eenvoudige bewegingen die de been- en heupspieren mild activeren en vermoeien. Daarna ga je op je rug liggen, vaak met de knieën opgetrokken of de voeten op de grond, en mag je de trilling toelaten als die zich aandient. De trilling kan zacht beginnen in de benen en soms verder door het lichaam bewegen. Je blijft zelf aan het roer: je bepaalt hoe lang en hoe intens het mag zijn.

Hier beperken we ons tot wat een sessie globaal inhoudt en hoe je veilig voorbereidt. De oefeningen zelf leer je de eerste keren bij voorkeur bij een gecertificeerde TRE-provider, die het tempo mee bewaakt. Zoek je daarnaast korte, dagelijkse oefeningen voor je psoas en heupen, dan is er onze app Psoas Keep. Voor de voorbereiding gelden vier eenvoudige stappen:

  1. Land eerst: zit of lig, voel de steun van de grond en adem een paar keer rustig.
  2. Kies een tempo dat voor jou klopt en houd het kort.
  3. Stop direct als je duizelig wordt, paniek voelt, overweldigd raakt of pijn krijgt.
  4. Keer terug naar een landende houding: zet je voeten stevig neer of breng je aandacht naar de adem.
Infographic over veilig voorbereiden op TRE in drie stappen: een zittende lijnfiguur op de grond bij landen, een zandloper met een rustige golflijn bij kort en in je eigen tempo, en twee blote voeten op de grond met een open hand erboven bij stoppen en terugkeren.

Je mag altijd pauzeren. Sommige mensen merken dat de trilling vanzelf zachter wordt of stopt. Anderen voelen behoefte om te bewegen of te stretchen na afloop. Beide zijn oké. Het belangrijkste is dat jij de regie houdt. Consistentie is niet hetzelfde als intensiteit.

Een hypothetisch voorbeeld: iemand twijfelt of TRE bij haar past, omdat ze weet dat oude spanning soms heftig kan opkomen. In plaats van het thuis alleen uit te proberen, plant ze eerst een kennismaking met een gecertificeerde provider en spreekt ze vooraf af wat haar stopteken is, bijvoorbeeld de voeten neerzetten en de ogen openen.

Pro-tip: Spreek je stopteken af voordat je begint, bijvoorbeeld voeten plat op de grond en ogen open. Houd het kort en stop eerder dan nodig; je kunt een andere keer altijd verder.

Voor wie voorzichtigheid en begeleiding verstandig zijn

TRE kan sterke lichamelijke en emotionele reacties oproepen. Daarom is voorzichtigheid verstandig als je een trauma-geschiedenis hebt, te maken hebt met psychische klachten zoals PTSS, dissociatie of psychose, zwanger bent, epilepsie hebt, of te maken hebt met hart-, vaat-, neurologische of spier- en gewrichtsklachten, of recent letsel of een operatie. Overleg in die gevallen met een arts of zorgverlener voordat je begint.

De aanbevolen route is om TRE te leren met een gecertificeerde TRE-provider. Die kan je helpen het tempo te bewaken, te landen en te stoppen wanneer dat nodig is. Zelf intensiteit forceren is niet de bedoeling. Als je op enig moment overweldigd raakt, duizelig wordt, paniek voelt of pijn krijgt, stop je. Je mag altijd terug naar een veilige, landende houding.

Bij crisis of acute nood is hulp beschikbaar via 113.nl en 112. Dit artikel is geen vervanging voor professionele zorg.

Pro-tip: Als je twijfelt of TRE bij je past, mag je eerst een kennismaking plannen of gewoon met ademwerk of yin beginnen. Je hoeft niets te forceren om nieuwsgierig te blijven.

Hoe TRE zich verhoudt tot ademwerk, yin en de psoas

TRE is geen concurrent van ademwerk of yin yoga. Het kan complementair zijn: ademwerk en yin werken met adem, stilte en houding, terwijl TRE een fysieke trillingsreactie uitnodigt. Er is geen bewezen synergie en adem of yin "bereiden" TRE niet voor op een wetenschappelijk aangetoonde manier. Je mag beide verkennen vanuit dezelfde nieuwsgierigheid naar wat je lichaam al kan.

De psoas speelt in de TRE-oefeningen een rol omdat de bewegingen de heupbuigers activeren. Over de psoas als "spier van de ziel" en de relatie met emoties lees je meer in andere artikelen, bijvoorbeeld over ilio-psoas, emoties en heupen en over de brug tussen psoas en vagus. Over trillen na yin of ademwerk lees je in dit artikel, en over stress die in het lichaam kan blijven hangen in dit stuk.

Bij Spiriators werken we vanuit het kader dat we al heel zijn: herinneren, niet repareren. TRE past in dat kader als een manier om het lichaam ruimte te geven, zonder de claim dat er iets gerepareerd moet worden. Ademwerk en yin yoga zijn vooral een uitnodiging om te landen via adem en rust. TRE kan daar een andere ingang naast zijn: meer fysiek, meer onwillekeurig. Je mag ze afwisselend of naast elkaar verkennen. Er is geen bewezen volgorde of synergie, alleen de mogelijkheid om te voelen wat voor jou werkt.

Als je dieper wilt gaan met ademwerk, kun je kijken naar 1-op-1 ademcoaching of de ademwerk-gids. Voor yin is er online yin yoga. Wil je met je psoas en heupen verder, dan kun je dagelijks oefenen met onze app Psoas Keep. En wie meer wil lezen over zenuwstelselregulatie, vindt het vagus-handboek.

Pro-tip: Kies wat op dit moment het meest uitnodigend voelt. Je mag beginnen met adem of yin en later kijken of TRE erbij past, of andersom. Het tempo is van jou.

Als je vragen hebt of wilt verkennen wat bij jou past, mag je altijd contact opnemen voor een kennismaking. Je lichaam heeft al veel wijsheid in huis. Soms is de uitnodiging gewoon om die ruimte te geven.

Veelgestelde vragen

TRE staat voor Tension and Trauma Releasing Exercises, een methode van David Berceli. Eenvoudige oefeningen kunnen onwillekeurige trillingen oproepen. De theorie is dat dit spanning laat ontladen. Het is geen therapie en het bewijs is nog beperkt.
Vond je dit waardevol? Deel het:

Reacties(1)

Log in met je naam en e-mail om een reactie te plaatsen. We sturen een link, zonder wachtwoord.

Inloggen of account aanmaken →
  • Johannes Huijbregts · 19 november 2026

    Interessant blog, Ik TRE mee

Ontvang wekelijkse bewuste tips

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week praktische inzichten over ademwerk, bewustzijn en persoonlijke groei — rechtstreeks in je inbox.

📫 Geen spam. Alleen bewuste content. Uitschrijven kan altijd.

Klaar voor een ritme in je lijf?

Psoas Keep of het 30-Dagen Reset Protocol — oefenen in de app, in je eigen tempo. Liever 1:1? Via Contact.

Bekijk onze apps